Từ vật lý của một sợi dây, đi đến hòa thanh jazz. Trạm nào cũng bấm được, nghe được. Lần chạm đầu tiên vào nút bất kỳ sẽ bật âm thanh.
① Chuỗi bồi âm: cả nền âm nhạc giấu trong một nốt
Chơi bất kỳ một nốt nào, trong không khí thật ra vang cùng lúc cả một chuỗi "bồi âm". Chọn một âm cơ bản, nhấn phát, xem chúng lần lượt hiện ra — nốt nào cũng chạm để nghe riêng được.
Cách áp dụng?
① Bí mật của âm sắc:mỗi loại nhạc cụ＝ một công thức bồi âm. Âm khu trầm của clarinet chỉ có bồi âm lẻ(gỗ rỗng),flute ít bồi âm(sạch và trong) — giọng EQ, chọn âm sắc, giọng chính là bảng này.
② thổi bồi âm của kèn:không đổi thế bấm chỉ đổi hơi và miệng, nốt sẽ nhảy lên bồi âm kế — flute nhảy quãng tám(bồi âm số 2), clarinet nhảy quãng mười hai(bồi âm số 3), cả bộ thế bấm âm cao xây trên chuỗi bồi âm.
③ cao độ hòa tấu: bồi âm số 5 hơi thấp 14¢, số 7 bồi âm hơi thấp 31¢ — khi kèn đồng đánh hợp âm dài cùng nhau, nốt ba phải chủ động hạ thấp chút mới "hòa",Đây chính là trực giác luật thuần.
④ nơi hợp âm ra đời: bồi âm số 4-5-6 chính là hợp âm ba trưởng!Hòa thanh không phải do con người phát minh, là vật lý tặng cho.
Điểm quan sát: bồi âm số 2 là quãng tám cao, bồi âm số 3 là quãng năm đúng, bồi âm số 5 là quãng ba trưởng — hợp âm ba trưởng viết thẳng trong thiên nhiên。
còn bồi âm số 7 bồi âm so với trên piano ♭7 thấp hơn khoảng 31 cent, luồng "hơi thấp ♭7" chính là nguồn gốc vật lý khiến giọng hát blues nghe vừa lơi vừa u buồn.
Vậy bình quân luật 12 là gì?Cao độ của luật thuần rất đẹp, nhưng cứ đổi giọng là phải lên dây lại. Bình quân luật 12 chia một quãng tám "đều thành 12 ô\"，
mỗi ô 100 cent — giọng nào cũng nhượng bộ một chút, đổi lấy 12 giọng đều dùng được.
② Quãng: khoảng cách giữa hai nốt
Chạm một nốt khởi đầu trên bàn phím trước (ví dụ Re), rồi chọn một loại quãng, nghe từ đó nhảy lên nghe như thế nào.
Chạm bàn phím chọn nốt khởi đầu → chạm quãng
Dùng ở đâu?quãng ba trưởng＝nắng giọng trưởng, quãng ba thứ＝u buồn của giọng thứ; quãng năm đúng＝Power chord và bass khung xương;
Quãng bốn tăng (ba cung)＝lõi căng thẳng của hợp âm bảy át, cũng là 2-5-1 lý do muốn "giải quyết".
"Tính chất" của quãng: trưởng, thứ, đúng, tăng, giảm
tên quãng＝bậc quãng (con số, xem vắt qua mấy dòng trên bản nhạc)＋tính chất (tính từ, xem số nửa cung thực tế). Cùng 6 nửa cung,
viết thành F→B là "quãng bốn tăng", viết thành F→C♭ lại là "quãng năm giảm" — cách đánh vần trên bản nhạc quyết định tên gọi, tai nghe thì giống nhau.
tính chất
bậc áp dụng
quy tắc
ví dụ (đều từ C xuất phát)
đúng (Perfect)
bậc 1 · 4 · 5 · 8
Họ ổn định nhất, không phân trưởng thứ
C→F quãng bốn đúng, C→G Quãng năm đúng
Trưởng (Major)
bậc 2 · 3 · 6 · 7
phiên bản có sẵn trong âm giai trưởng
C→E quãng ba trưởng, C→A quãng sáu trưởng
Thứ (minor)
bậc 2 · 3 · 6 · 7
quãng trưởng thu nhỏ nửa cung
C→E♭ quãng ba thứ, C→B♭ quãng bảy thứ
Tăng (Augmented)
bậc bất kỳ
quãng đúng hoặc trưởngrồi nới rộngnửa cung
C→F♯ quãng bốn tăng, C→G♯ quãng năm tăng
Giảm (diminished)
bậc bất kỳ
quãng đúng hoặc thứrồi nén thêmnửa cung
C→G♭ quãng năm giảm, C→B𝄫 quãng bảy giảm
Mẹo nhớ: Giảm ← Thứ ← Trưởng → Tăng (bậc 2·3·6·7); giảm ← đúng → tăng (1458 bậc).
mỗi mũi tên＝ nửa cung. Ba biến đổi "tính chất" thường gặp nhất trong jazz: bốn tăng/năm giảm (ba cung), bảy giảm (hợp âm dim7), năm tăng (hợp âm augmented).
③ Bách khoa hợp âm bảy: maj7 · 7 · m7 · bán giảm bảy · giảm bảy hoàn toàn (＋âm giai toàn cung)
Chạm bàn phím chọn nốt gốc, rồi chọn loại hợp âm. Sẽ rải trước (từng nốt) rồi đánh cùng lúc, công thức và công dụng hiển thị đồng bộ.
④ Hợp âm diatonic: bảy hợp âm "nguyên sinh" trong một giọng trưởng
Lấy từng nốt của âm giai trưởng làm nốt gốc, chồng quãng ba lên, rồi lại chồng quãng ba, lại chồng nữa — ta được bảy "hợp âm bảy diatonic" — kho nguyên liệu của hòa thanh jazz. Chọn một giọng thử xem:
Phát hiện chưa?được khung nét đứt iim7、V7、Imaj7 chính là 2-5-1 nguồn gốc — nó không phải được phát minh,
là "ba hợp âm muốn về nhà nhất" chọn từ bộ diatonic. Hợp âm thứ bảy m7♭5 (bán giảm bảy) thì là giọng thứ 2-5-1 chặng đầu tiên.
Cách áp dụng? — hợp âm diatonic là "bảng chữ cái để viết và dò bài hát"
① số La Mã=ngôn ngữ vạn năng:gọi hợp âm thành I、ii、V chứ không phải C、Dm、G,Cùng một bộ tiến trình chuyển sang giọng nào cũng đúng — nghệ sĩ giao tiếp, đệm đổi giọng đều nhờ nó.
② nhạc pop 90% trong bảy cái này:nghe ra "đang ở bậc mấy", là dò được hợp âm, đệm được nhạc.
③ bản đồ ngẫu hứng:biết hiện tại là V7,bạn sẽ biết ♭9 dùng được, muốn giải quyết về I — hợp âm diatonic cho bạn biết "ô nhịp này những nốt nào là người nhà". Chạm bên dưới nghe thử ba tiến trình thường gặp nhất: